Temat Marii budzi emocje, bo dotyka tego, co dla wielu ludzi jest bardzo osobiste: wiary, modlitwy i pobożności. Żeby podejść do niego uczciwie, najlepiej przyjąć prostą zasadę: jeśli Biblia gdzieś nakazuje oddawać Marii cześć religijną, modlić się do niej lub traktować ją jako pośredniczkę – znajdziemy to w tekście Pisma. Jeśli natomiast Pismo tego nie uczy, pozostanie nam wyraźne rozróżnienie między szacunkiem dla Marii a religijną czcią, która w Biblii jest kierowana do Boga.

Maria w Biblii: kim jest i dlaczego jest wyjątkowa

Biblia przedstawia Marię jako kobietę wybraną przez Boga do wyjątkowej roli: miała urodzić Jezusa. Anioł Gabriel zwraca się do niej słowami, które podkreślają Boże działanie: Maria jest „obdarzona łaską” i „Pan jest z nią” (Łukasza 1:28). Elżbieta nazywa ją „błogosławioną między kobietami” (Łukasza 1:42). To są mocne określenia – i nie ma powodu, by je pomniejszać. Maria w oczach Biblii nie jest postacią marginalną, lecz osobą, którą Bóg realnie wyróżnił.

Jednocześnie sama Maria nie stawia siebie w centrum. W pieśni znanej jako Magnificat mówi: „moja dusza wywyższa Jehowę (…) i mój duch raduje się z Boga, mojego Zbawiciela” (Łukasza 1:46–47). To ważne, bo pokazuje, gdzie kieruje uwagę: do Boga. Jej postawa jest pobożna, pokorna i pełna wiary, ale nie prowadzi do tego, by ludzie zaczęli oddawać jej kult – przeciwnie, wskazuje na Boga jako źródło wszystkiego.

Szacunek dla Marii jest biblijny – ale gdzie w Biblii jest nakaz jej czczenia?

W Biblii istnieje jasna kategoria: okazywanie szacunku ludziom wiernym Bogu. Można docenić ich wiarę, naśladować ich postawę, pamiętać o ich czynach. Maria bez wątpienia zasługuje na taki szacunek.

Inną kategorią jest jednak cześć religijna (uwielbienie, kult). Gdy czytamy Biblię uważnie, widać, że cześć religijna ma określony kierunek.

Jezus, gdy mówi o tym, komu należy oddawać cześć, cytuje zasadę: „Jehowie, swemu Bogu, oddawaj cześć i tylko jemu pełnij świętą służbę” (Mateusza 4:10). To nie jest wypowiedź o tradycji czy zwyczaju, ale o podstawowej orientacji wiary: cześć i święta służba należą do Boga.

Podobnie, kiedy Jezus uczy swoich uczniów modlitwy, wskazuje adresata: „Ojcze nasz w niebiosach…” (Mateusza 6:9). Wzorowa modlitwa nie jest skierowana do Marii ani do żadnej innej postaci biblijnej, ale do Ojca.

Jeżeli więc ktoś twierdzi, że Biblia uczy religijnej czci Marii, trzeba zadać bardzo proste pytanie: gdzie w Piśmie jest taki nakaz albo przykład, by uczniowie Jezusa modlili się do Marii? W tekście biblijnym tego nie znajdujemy.

Czy Maria pełni w Biblii rolę pośredniczki?

W Nowym Testamencie temat pośrednictwa jest powiedziany wprost. W 1 Tymoteusza 2:5 czytamy: „Jeden jest bowiem Bóg i jeden pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus”. Ten werset jest prosty i stanowczy: jeśli chodzi o pośrednictwo w sprawach zbawienia i dostępu do Boga, Biblia wskazuje na Jezusa.

To współgra z wieloma innymi fragmentami. Jezus mówi: „Ja jestem drogą (…) nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze mnie” (Jana 14:6). Apostoł Piotr stwierdza o Jezusie: „w nikim innym nie ma zbawienia” (Dzieje 4:12). List do Hebrajczyków pokazuje, że Jezus jako arcykapłan „zawsze żyje, żeby wstawiać się” za tymi, którzy przez niego przychodzą do Boga (Hebrajczyków 7:25). To nie są poboczne uwagi, tylko rdzeń nauczania o tym, jak wygląda relacja człowieka z Bogiem.

Maria w Biblii jest uczennicą Jezusa, wierną służebnicą Boga – ale nie jest przedstawiona jako pośredniczka, nie ma też w Piśmie scen, w których uczniowie zwracaliby się do Boga „przez Marię” lub kierowali modlitwy do Marii.

Jak Biblia sama koryguje przesadne wynoszenie Marii

Są w Ewangeliach dwa bardzo znamienne momenty. Pierwszy to sytuacja, gdy ktoś z tłumu mówi do Jezusa: „Szczęśliwe łono, które cię nosiło, i piersi, które ssałeś!” (Łukasza 11:27). To zdanie wynosi Marię poprzez macierzyństwo. Jezus odpowiada jednak: „Owszem, ale szczęśliwi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i je zachowują” (Łukasza 11:28). Jezus nie obraża Marii i nie neguje jej roli, ale przekierowuje akcent: prawdziwe błogosławieństwo nie wynika z samego faktu pokrewieństwa, tylko z posłuszeństwa Bogu. To ważna wskazówka, by nie budować pobożności na wynoszeniu osoby ponad przesłanie.

Drugi moment to scena, gdy Jezusowi mówią: „Twoja matka i twoi bracia stoją na zewnątrz i chcą się z tobą zobaczyć”. Jezus odpowiada: „Moją matką i moimi braćmi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i je wypełniają” (Łukasza 8:20–21). Znowu: Jezus nie poniża Marii, ale pokazuje, że w Królestwie Bożym ważniejsza jest relacja oparta na posłuszeństwie Bogu niż biologiczne więzi.

W tych fragmentach Biblia jakby „hamuje” naturalną skłonność ludzi do wywyższania kogoś z powodu szczególnej roli. Maria jest błogosławiona – ale Ewangelie nie idą w stronę kultu osoby. One konsekwentnie prowadzą do Boga i do Jezusa.

Maria w zborze: obecna, ale nie czczona

W Dziejach Apostolskich Maria pojawia się po zmartwychwstaniu Jezusa w gronie uczniów: „wszyscy oni trwali jednomyślnie w modlitwie (…) razem z Marią, matką Jezusa” (Dzieje 1:14). To bardzo cenny werset, bo pokazuje Marię w miejscu, w którym naturalnie powinna się znaleźć: wśród uczniów, jako część społeczności wiary.

Jednocześnie ten fragment mówi też coś równie ważnego: pierwsi uczniowie modlą się razem, ale Biblia nie pokazuje, by modlili się do Marii. Maria jest po stronie modlących się, nie po stronie odbierającej modlitwy. Gdyby miała pełnić rolę religijnego „adresata” czci, właśnie w takim miejscu spodziewalibyśmy się jasnego przykładu – a go nie ma.

Podsumowanie: co Biblia pozwala powiedzieć z pełną pewnością

Biblia uczy, że Maria jest wyjątkowo wyróżnioną kobietą, wierną służebnicą Boga i matką Jezusa. Okazywanie jej szacunku, docenianie jej wiary i naśladowanie jej postawy jest zgodne z duchem Pisma (Łukasza 1:28, 42; Łukasza 1:46–47).

Jednocześnie Biblia nie daje nakazu, by Marię czcić religijnie, nie pokazuje modlitw kierowanych do niej i nie przedstawia jej jako pośredniczki. Nowy Testament konsekwentnie wskazuje na Boga jako jedynego godnego czci i na Jezusa jako jedynego pośrednika (Mateusza 4:10; Mateusza 6:9; 1 Tymoteusza 2:5; Jana 14:6).

Jeśli więc chcemy trzymać się wyłącznie Biblii, najbardziej uczciwy wniosek brzmi: Marię należy szanować jako wierną służebnicę Boga, ale cześć religijną i modlitwę Biblia kieruje do Boga, a pośrednictwo przypisuje Chrystusowi.