W 1979 roku podczas wykopalisk na stanowisku Ketef Hinnom w południowo-zachodniej części Jerozolimy archeolog Gabriel Barkay odkrył dwa maleńkie srebrne amulety. Znaleziono je w grobowcu z późnej epoki żelaza, w obrębie starożytnego cmentarzyska. Były to niewielkie, zwinięte paski srebra, które pierwotnie noszono jako amulety, najpewniej na szyi.

Znalezisko okazało się wyjątkowe nie dlatego, że były to zwykłe ozdoby, ale dlatego, że po ostrożnym rozwinięciu odkryto na nich mikroskopijne napisy w dawnym alfabecie hebrajskim. Badacze zidentyfikowali w nich tekst błogosławieństwa bardzo bliskiego słowom znanym z Liczb 6:24–26 („Niech Pan ci błogosławi i strzeże cię…”). Israel Museum podkreśla, że są to najstarsze znane kopie tekstu biblijnego, starsze o około pięć wieków od zwojów znad Morza Martwego.

To właśnie dlatego srebrne amulety z Ketef Hinnom są tak ważne. Pokazują one, że fragmenty tekstu znanego dziś z Biblii były używane w Judzie na długo przed epoką zwojów qumrańskich. Nie są to całe księgi ani kompletne rękopisy, lecz krótkie inskrypcje ochronne umieszczone na amuletach. Mimo to ich znaczenie jest ogromne: potwierdzają bardzo wczesne istnienie formuły błogosławieństwa znanej z biblijnej tradycji.

Same amulety były niezwykle delikatne. Przez lata nie dało się ich łatwo odczytać. Dopiero zastosowanie nowocześniejszych metod obrazowania, w tym fotografii wysokiej rozdzielczości wykonanej w 1994 roku, pozwoliło badaczom dokładniej przeanalizować i lepiej rozszyfrować tekst. To ważny szczegół, bo pokazuje, że odczyt nie opierał się na pochopnych wnioskach, lecz na stopniowej, technicznie wspieranej analizie.

Archeologiczny kontekst odkrycia także wzmacnia jego wagę. Według opracowania naukowego, w grocie oznaczonej jako Cave 24 / komora 25 odkryto jedyny nienaruszony schowek grobowy tego typu z późnej epoki żelaza w Jerozolimie. W jego wnętrzu znajdowały się szczątki co najmniej 95 osób oraz ponad 1000 przedmiotów. To oznacza, że amulety nie były luźnym znaleziskiem bez tła, ale częścią dobrze rozpoznanego stanowiska archeologicznego.

W kwestii dokładnego datowania istnieje pewna naukowa dyskusja. Część badaczy wiąże amulety z końcem okresu przed wygnaniem babilońskim, inni proponowali nieco późniejsze datowanie, nawet na wczesny okres po wygnaniu. Ta różnica nie zmienia jednak najważniejszego faktu: są to bardzo wczesne hebrajskie inskrypcje zawierające tekst blisko związany z biblijnym błogosławieństwem, uznawane za najstarszy znany zachowany zapis takiego fragmentu.

Dziś amulety z Ketef Hinnom znajdują się w Israel Museum w Jerozolimie. Muzeum prezentuje je jako jedno z najważniejszych odkryć dla badań nad starożytnym Izraelem i historią tekstu biblijnego. To znalezisko nie „udowadnia całej Biblii” jednym ruchem, ale bardzo mocno pokazuje, że znane z Biblii formuły religijne funkcjonowały w realnym życiu starożytnej Judy już w bardzo wczesnym okresie.


Srebrne amulety z Ketef Hinnom to jedno z najmocniejszych i najlepiej znanych odkryć biblijnej archeologii. Są autentyczne, pochodzą z dobrze rozpoznanego stanowiska, zawierają starohebrajskie inskrypcje i stanowią najstarszy znany zachowany zapis tekstu blisko związanego z biblijnym błogosławieństwem. Dla archeologii i badań nad Biblią to znalezisko o naprawdę wielkiej wadze.

Quiz biblijny – Ketef Hinnom i archeologia biblijna

Sprawdź, ile pamiętasz z artykułu o srebrnych amuletach z Ketef Hinnom. Zaznacz po jednej odpowiedzi przy każdym pytaniu i sprawdź swój wynik.

1️⃣ Gdzie odkryto srebrne amulety z Ketef Hinnom?

2️⃣ W jakim roku dokonano odkrycia?

3️⃣ Z jakiego metalu wykonano amulety z Ketef Hinnom?

4️⃣ W jakiej formie znaleziono te zabytki?

5️⃣ Jaki fragment biblijnej tradycji rozpoznano w inskrypcji?

6️⃣ Dlaczego odkrycie z Ketef Hinnom jest tak ważne?

7️⃣ Od jakiego późniejszego znaleziska są starsze te amulety?

8️⃣ W jakim kontekście archeologicznym znaleziono amulety?

9️⃣ Jakiego rodzaju pismem zapisano inskrypcje?

🔟 Gdzie obecnie przechowywane są amulety z Ketef Hinnom?

Wynik: 0 / 10

Czy ten artykuł był pomocny?

Tak
Nie
Dziękujemy za oddanie głosu!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *